Ortofon SPU GTX S Moving Coil (MC) element | Sferische diamant | Ingebouwde step-uptransformator voor MM-phono-ingang

De Ortofon SPU GTX S is een Moving Coil stereo-element met geïntegreerde headshell, sferische diamantnaald en ingebouwde step-uptransformator. Daarmee combineert hij het volle, soepele klankkarakter van de SPU-reeks met aansluiting op een gewone MM-phono-ingang. Een externe MC-transformator of aparte MC-phonotrap is daardoor niet nodig.

Waarom de Ortofon SPU GTX S?

De SPU GTX S is bedoeld voor luisteraars die de klassieke SPU-weergave willen combineren met een overzichtelijke phono-installatie. Het element en de transformator zijn samen ondergebracht in één toonkop, die rechtstreeks op een geschikte toonarm met SME-bajonetaansluiting wordt bevestigd. De uitgangsspanning van 4 mV past bij een MM-phono-ingang.

Wat is een SPU-element?

SPU staat voor Stereo Pick-Up. Het oorspronkelijke concept combineert het element met een eigen headshell tot één geheel. Bij de GTX S monteert u dus geen los element met twee schroefjes in een bestaande headshell: de complete SPU-toonkop neemt de plaats van die headshell in. De vaste constructie bepaalt daarbij de positie van het element ten opzichte van de aansluiting.

Hoe werkt de ingebouwde step-uptransformator?

Een Moving Coil-generator wekt een kleine elektrische spanning op uit de beweging van de naald. Bij veel MC-elementen moet dit zwakke signaal extra worden versterkt voordat het door een MM-phonotrap kan worden verwerkt. De SPU GTX S voert die spanningsaanpassing al in de toonkop uit, met een transformator die Ortofon samen met Lundahl Transformers heeft ontwikkeld.

De transformator werkt passief: via magnetische koppeling tussen wikkelingen wordt de signaalspanning verhoogd, zonder voeding of actieve versterkerelektronica. Het element blijft dus een echte Moving Coil, maar levert aan de uitgang een signaalniveau dat geschikt is voor MM.

De transformator vervangt niet de phonovoorversterker. Voor verdere versterking en RIAA-correctie blijft een MM-phono-ingang nodig. Sluit de GTX S daarom aan op de MM-ingang van een versterker of externe phonovoorversterker, ingesteld op 47 kΩ. Een gewone AUX- of lijningang is niet geschikt. Een extra step-uptransformator is overbodig; bij een omschakelbare MM/MC-phonotrap kiest u de MM-stand.

Voor welk type platenspeler en toonarm?

Bij de GTX S is vooral de toonarm bepalend, niet het aandrijfprincipe van de platenspeler. Hij kan worden gebruikt op een passende snaar-, direct-drive- of tussenwielaangedreven draaitafel, mits de gemonteerde arm geschikt is voor deze SPU-toonkop.

De complete GTX S weegt 38 gram en heeft een relatief lage compliantie van 10 µm/mN. Dat vraagt om een robuuste, voor SPU geschikte arm met een passend contragewicht. De combinatie van effectieve armmassa en elementcompliantie moet kloppen; simpelweg de zwaarste arm kiezen is niet het uitgangspunt. De arm moet het element kunnen uitbalanceren en de aanbevolen naalddruk van 4 gram kunnen instellen.

Ook de geometrie moet passen: door de geïntegreerde headshell kan het element niet zoals een los ½-inch-element in sleufgaten worden verschoven. Controleer daarom de montageafstand, overhang en armhoogte. Een S- of J-vormige arm met afneembare SME-headshell kan een geschikte basis zijn, maar de bajonetaansluiting alleen garandeert geen goede combinatie. Voor een arm met vaste headshell is de GTX S niet rechtstreeks geschikt.

Klankkarakter: de klassieke SPU-klank

De Ortofon SPU GTX S sluit aan bij de volle, warme en soepele presentatie waar de SPU-reeks om bekendstaat. De nadruk ligt op rijke klankkleuren en muzikale samenhang: stemmen krijgen body en instrumenten klinken vol en tastbaar. Dat maakt dit element aantrekkelijk voor wie graag opgaat in de uitvoering, met aandacht voor melodie, ritme en de natuurlijke samenklank van instrumenten.

De sferische diamant past bij deze klassieke benadering en draagt bij aan een evenwichtige, vloeiende weergave. Binnen de GTX-serie is de S daarmee vooral interessant voor liefhebbers van het traditionele SPU-karakter. De GTX E legt met zijn elliptische naald meer nadruk op een fijnere aftasting van details, met name in het hoog en richting de binnenste groeven van de plaat.

Glasvezelversterkte behuizing

De behuizing is uit één stuk gevormd van glasvezelversterkt copolymeer. Ook de onderzijde gebruikt dit materiaal. Deze stijve constructie helpt ongewenste resonanties te beperken en beschermt de generator en ingebouwde transformator. De GTX-elementen worden met de hand gebouwd in Denemarken.

Positionering binnen de Ortofon SPU-reeks

De GTX S onderscheidt zich vooral door de geïntegreerde transformator. Modellen zoals de SPU 1 S en Classic G MkII leveren een veel lagere uitgangsspanning en vragen om geschikte MC-versterking of een externe step-uptransformator met MM-phonotrap. De GTX S biedt de SPU-aanpak met directe aansluiting op MM, maar weegt met 38 gram meer dan deze modellen van 30 gram.

De hoger gepositioneerde SPU-modellen onderscheiden zich onder meer door andere naalden, spoelen en generatorsystemen. Zo gebruikt de Classic G MkII een naakte sferische diamant, de Meister Silver G MkII een naakte elliptische diamant en de Royal G MkII een Replicant 100. De GTX S is daarmee vooral aantrekkelijk vanwege zijn combinatie van klassieke SPU-klank en geïntegreerde signaalaanpassing.

Verschil met de Ortofon SPU GTX E

De GTX E deelt de behuizing, ingebouwde transformator en belangrijkste elektrische eigenschappen met de GTX S. Het verschil zit in de naaldslijping: de GTX S heeft een sferische diamant van 18 µm, de GTX E een elliptische diamant van 8/18 µm.

De kleinere aftastradius van de elliptische naald kan fijne groefmodulaties nauwkeuriger volgen, vooral bij hoge frequenties en richting de binnenste groeven. Daarmee is de GTX E de logische keuze wanneer verfijning van de aftasting vooropstaat. De GTX S biedt de sferische uitvoering met het bijbehorende soepele klankkarakter tegen een lager prijsniveau. Beide wegen 38 gram, leveren 4 mV en gebruiken een aanbevolen naalddruk van 4 gram.

Technische specificaties

• Type: Moving Coil (MC) stereo-element met ingebouwde step-uptransformator
• Uitvoering: complete SPU-toonkop met geïntegreerde headshell
• Aansluiting: SME/bajonet, voor een geschikte SPU-toonarm
• Transformator: ontwikkeld in samenwerking met Lundahl Transformers
• Uitgangsspanning bij 1 kHz, 5 cm/sec: 4 mV
• Phono-aansluiting: MM
• Aanbevolen belastingsweerstand: 47 kΩ
• Aanbevolen belastingscapaciteit: 150–600 pF
• Kanaalbalans bij 1 kHz: 1,5 dB
• Kanaalscheiding bij 1 kHz: 20 dB
• Frequentierespons: 20 Hz – 20 kHz, ±3 dB
• Aftastbaarheid bij 315 Hz: 60 µm
• Dynamische laterale compliantie: 10 µm/mN
• Naaldtype: getipte sferische diamant
• Naaldradius: R 18 µm
• Aanbevolen naalddruk: 4 gram
• Aftasthoek: 20°
• Interne gelijkstroomweerstand: 610 Ω
• Spoeldraad: zuurstofvrij koper (OFC)
• Behuizing: glasvezelversterkt copolymeer
• Totaalgewicht: 38 gram
• Kleur: zwart
• Leveringseenheid: per stuk, inclusief geïntegreerde headshell en transformator